e mo Dlaczego Polacy wracają do kraju? | Pomoc dla repatriantów

postheadericon Wielkie fale repatriacji i depatriacji

Wielkie fale repatriacji i depatriacji ludności polskiej miały miejsce w roku 1918 (USA-Polska) oraz w latach 1944-1946 (depatriacje z ZSRR) i 1955-1959 (druga depatriacja z kresów wschodnich). Szczególnie te ostatnie odbiły się wielkim echem w naszym kraju, a takie wydarzenia jak wysiedlenie Polaków ze Lwowa oraz fale przymusowych przesiedleń w latach 50-tych ubiegłego stulecia do dzisiaj pozostały w pamięci wielu obywateli naszego kraju.

Największe, masowe przesiedlenia ludności polskiej miały miejsce na dawnych kresach wschodnich zaraz po przesunięciu granic państwa polskiego w 1944 roku. Decyzja o takiej repatriacji i depatriacji zapadła jeszcze w trakcie prowadzenia działań wojennych w ramach II wojny światowej. Wówczas to były zawierane pierwsze układy repatriacyjne pomiędzy rządami Ukraińskiej, Białoruskiej i Litewskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Rok później, 6 lipca 1945 roku, do wyżej wymienionych działań repatriacyjnych przyłączył się jeszcze rząd ZSRR.

Nad organizacją i przeprowadzeniem wszelkich działań repatriacyjnych czuwały odpowiednie instytucje takie jak Państwowy Urząd Repatriacyjny, powołany na mocy dekretu PKWN w październiku 1944 roku. Wcześniej wspomniane układy repatriacyjne miały na celu repatriację obywateli narodowości polskiej, ukraińskiej, białoruskiej i litewskiej z terytorium RP na tereny innych republik przy założeniu dobrowolności takich przesiedleń. Jak się jednak okazało, nie udało się spełnić wszystkich warunków takich układów, między innymi z powodu przesiedlenia obywateli polskich w ramach represji politycznych. Ten fakt był podstawą do zawarcia kolejnego układu repatriacyjnego z ZSRR, który spowodował drugą falę depatriacji w latach 1955-1959.

W wyniku drugiej fali repatriacji z terytorium Polski corocznie wyjeżdżały dziesiątki tysięcy osób. Cała akcja repatriacyjna przebiegała ze sporymi trudnościami, między innymi za sprawą niszczenia ważnych dokumentów repatriacyjnych w okresie stalinowskim. W sumie w ciągu czterech lat depatriacji przesiedlono łącznie aż 245.501 osób o różnym pochodzeniu (między innymi litewskim i białoruskim). Repatriantów kierowano wówczas głównie na zachodnie ziemie Polski do pracy w Państwowych Gospodarstwach Rolnych.