Status członków rodziny bez obywatelstwa polskiego
Zgodnie z ustawą o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 roku każda osoba nie posiadająca obywatelstwa polskiego, ma prawo do otrzymania stosownego zezwolenia na zamieszkanie na czas określony, jak również na osiedlenie się w naszym kraju, dzięki czemu mogą w pełni legalnie w nim przebywać. Dotyczy to przede wszystkim rodzin repatriantów po wielkich falach repatriacji i depatriacji w latach 40 i 50-tych ubiegłego stulecia.
Generalnie każdy cudzoziemiec ma prawo do przekroczenia polskiej granicy i przebywania na terytorium RP jeżeli posiada ważny dokument paszportowy lub wizę. W tym drugim przypadku konieczność posiadania wizy przy wyjeździe do Polski dotyczy obywateli takich krajów jak między innymi: Azerbejdżan, Armenia, Gruzja, Kazachstan, Turkmenistan i Uzbekistan, będących dawnymi republikami radzieckimi.
W przypadku członków rodzin repatriantów, nie posiadających polskiego pochodzenia, oprócz wcześniej wspomnianej ustawy o cudzoziemcach, ich status określa również ustawa o repatriacji z 9 listopada 2000 roku. Według niej „zgodnie z art. 15 ustawy o repatriacji małżonkowi osoby ubiegającej się o wizę w celu repatriacji, nie będącemu osobą pochodzenia polskiego, udziela się zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej”.
Warto również nadmienić, że to właśnie członkowie rodzin repatriantów bez obywatelstwa polskiego mogą uzyskać takie pozwolenie lub jego odmowę od Szefa Urzędu do spraw Cudzoziemców jedynie wówczas, gdy w całej sprawie pośredniczy konsul. Członkowi najbliższej rodziny repatrianta, który nabył stosowne pozwolenie na osiedlenie się w RP, automatycznie przyznawana jest wiza repatriacyjna ważna przez okres pełnego roku kalendarzowego. W ciągu tych 12 miesięcy repatriant powinien przyjechać do Polski w celu osiedlenia się na jej ziemiach. Zgodnie z wyżej wymienionymi przepisami takie zezwolenia wydawane są członkom rodzin repatriantów na czas nieokreślony.