postheadericon Repatriacja Polaków

Repatriacja, zwana również reemigracją, jest to powrót do ojczyzny wszystkich jej mieszkańców, którzy na skutek różnego rodzaju niekorzystnych wydarzeń (np. wojna) znaleźli się poza jej granicami. Zjawisko repatriacji najczęściej kojarzone jest z jeńcami wojennymi, a także uchodźcami w krajach dotkniętych wewnętrznymi konfliktami zbrojnymi. Błędem jest natomiast używanie terminu repatriacji w nawiązaniu do przymusowych wysiedleń lub przesiedleń ludności (depatriacja i ekspatriacja). Repatriacja to również jeden z najskuteczniejszych sposobów nabycia polskiego obywatelstwa.

W naszej historii mieliśmy już do czynienia z kilkoma wielkimi falami repatriacji i depatriacji. Do tych najważniejszych należy zaliczyć niewątpliwie repatriację USA-Polska w 1918 roku (do Polski powróciło wówczas więcej niż milion osób) oraz depatriację ludności polskiej z Kresów Wschodnich w latach 1944-1946 (między innymi wysiedlenie Polaków ze Lwowa).

Wszelkie kwestie prawne dotyczące repatriacji w Polsce reguluje stosowna ustawa o repatriacji. Między innymi określa ona warunki stawiane przed repatriantami, których celem jest osiedlenie się na terytorium naszego kraju. Dotyczy to również ich rodzin (status członków rodziny repatrianta). Są to wszystkie osoby pochodzenia polskiego, które legitymując się tzw. wizą repatriacyjną, przybyły do Polski, aby móc zamieszkać tutaj na stałe. Jakie są więc warunki stawiane przed takimi osobami? Przede wszystkim muszą one wykazać swój związek z polskością, a także dowieść swojego polskiego pochodzenia (np. na podstawie przynależności ich przodków do narodu polskiego).

Bardzo ważną rolę w czynnościach związanych z repatriacją w Polsce odegrał niewątpliwie Państwowy Urząd Repatriacyjny, powołany na mocy odpowiedniego dekretu PKWN z 7 października 1944 roku. To właśnie ta instytucja rozpatrywała wszelkie dokumenty, określając również zasady pomocy dla repatriantów. Najważniejsze formy takiej zapomogi to przede wszystkim pomoc finansowa, zapewnienie możliwości uczestnictwa w kursach nauki języka polskiego, zapewnienie aktywizacji zawodowej repatriantom oraz poinformowanie o prawach osobistych każdego z nich.